Pravo na novčanu naknadu i druge povlastice

  1. Pravo na novčanu naknadu za telesno oštećenje
  2. pravo na porodičnu penziju
  3. priznavanje u staž osiguranja vremena provedenog na prekvalifikaciji ili dokvalifikaciji na koju je osiguranik bio upućen kao invalid rada, vojni invalid ili civilni invalid rata, kao slep, ili kao oboleo od distrofije i srodnih mišićnih ili neuromišićnih oboljenja, od paraplegije, cerebralne i dečje paralize i multipleks skleroze, bez obzira da li je pre toga bio osiguran,
  4. pravo na staž osiguranja sa uvećanim trajanjem, odnosno da im se svakih 12 meseci efektivno provedenih na radu računa kao 15 meseci staža osiguranja.
  5. izdržavani članovi porodice, u koje su svrstana i invalidna deca osiguranika, imaju pravo na porodičnu penziju,
  6. novčana naknada za telesno oštećenje koja za telesno oštećenje od 100% iznozi 25% prosečne mesečne neto zarade po zaposlenom, ostvarene u Republici u prethodnoj godini,
  7. novčana naknada za pomoć i negu drugog lica odredjuje se u visini od 60% od prosečne mesečne neto zarade po zaposlenom ostvarene u Republici u prethodnoj godini,
  8. pravo na nabavku specijalnih pomagala za čitanje i pisanje ostvaruje slepo lice i slepo dete osiguranika, a bliži uslovi za ostvarivanje ovog prava regulisani su Statutima Fondova PIO.


1) Statutima fondova PIO (zaposlenih, zemljoradnika i samostalnih delatnosti) bliže su regulisani uslovi za ostvarivanje prava na pomagala , kao i prevencija invalidnosti i učešće u finansiranju razvoja preduzeća za radno osposobljavanje i zapošljavanje invalida i specijalizovanih zavoda za prevenciju invalidnosti i rehabilitaciju za osiguranike koji rade na radnim mestima sa posebnim uslovima rada.
2) Po osnovu Zakona o socijalnoj zaštiti i obezbedjivanju socijalne sigurnosti gradjana invalidi imaju sledeća prava i olakšice:
  1. pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica koji iznosi 13 % od prosečne (bruto) zarade ostvarene po zaposlenom u Republici,
  2. pravo na pomoć za osposobljavanje za rad imaju deca i omladina ometena u razvoju i odrasla invalidna lica koja se, prema psiho-fizičkim sposobnostima i godinama života, mogu osposobiti za odredjeni rad ako to pravo ne mogu da ostvare po drugom pravnom osnovu,
  3. pomoć u kući obezbedjuje se licima koja nisu u stanju da se sama o sebi staraju,
  4. pravo na dnevni boravak imaju deca ometena u fizičkom ili psihičkom razvoju,
  5. pravo na smeštaj u ustanovu socijalne zaštite ima odraslo invalidno lice sa telesnim i čulnim oštećenjima koje nije u mogućnosti da živi samostalno ili u porodici.


3) Po Zakonu o komunalnim taksama i naknadama sg rs 11. 92 čl. 5 invalidna lica ne plaćaju boravišnu taksu.
4) U Zakonu o lokalnoj samoupravi predvidjene su obaveze opština prema deci ometenoj u razvoju koja idu u osnovnu i srednju školu, a takodje postoji preporuka da opštine pomažu rad socijalno-humanitarnih organizacija.
5) Zakonom o igrama na sreću regulisano je izdvajanje sredstava od igara na sreću za socijalno-humanitarne organizacije, omogućeno je invalidskim organizacijama da priredjuju odredjene igre na sreću, kao i učešće socijalno-humanitarnih organizacija u upravljanju državnom lutrijom.
6) Zakonom o overavanju potpisa, rukopisa i prepisa predvidjeno je da se slepom licu mora pročitati isprava na kojoj se overava potpis ili otisak prsta.
7) Po Zakonu o povlasticama u unutrašnjem putničkom saobraćaju invalidnih lica, invalidi ostvaruju pravo na šest povlašćenih vožnji godišnje za sebe i pratioca i to: umanjenje za 75% od redovne cene za putovanje železničkim, drumskim i pomorskim, odnosno rečnim saobraćajem za sebe, dok pratilac putuje besplatno i 50% od redovne cene u vazdušnom saobraćaju za sebe i pratioca.
Pratilac takodje ima pravo na besplatnu, odnosno povlašćenu vožnju 6 puta u toku kalendarske godine kada sam putuje po invalidno lice ili se vraća posle praćenja takvog lica.
8.Uredbom o visini godišnje naknade za drumska vozila, traktore i priključna vozila regulisano je da teški invalidi plaćaju samo 5% navedene godišnje naknade.
9. Odlukom JP Telekom Srbija , koja je objavljena u Cenovniku ovog Preduzeća, vojnim invalidima, civilnim invalidima rata i korisnicima dodatka za negu i pomoć drugog lica priznat je popust od 50% pri plaćanju telefonske pretplate za fiksne telefone i 300 besplatnih impulsa , a socijalno-humanitarnim organizacijama priznato je pravo na umanjenje telefonskih računa za 30%.
10. Prema Pravilniku o plaćanju posebne naknade (putarine) za upotrebu magistralnih puteva u Republici Srbiji, teški invalidi i prevoznici koji prevoze lica i stvari u okviru humanitarne akcije ne plaćaju putarinu.
11.JP PTT saobraćaja Srbija donelo je odluku da se oslobode plaćanja poštarine : Savez slepih Srbije, Savez slepih Jugoslavije, opštinske, medjuopštinske i gradske organizacije slepih Srbije, za prenos poštanskih pošiljki u unutrašnjem poštanskom saobraćaju.
12.Preduzeće 063 MOBTEL SRBIJA donelo je Odluku da se slepim licima koja su pretplatnici za korišćenje post paid usluga u GSM mreži javnih mobilnih telekomunikacija prereduzeća MOBTEL odobre sledeći popusti: da se oslobode obaveze plaćanja mesečne pretplate u ekonomik tarifi i da im se omogući besplatno korišćenje GSM mreže za pozive u nacionalnom saobraćaju u trajanju od 30 minuta mesečno.
13. Savez slepih i organizacije Saveza takodje su oslobodjeni obaveze plaćanja mesečne pretplate i omogućeno im je da besplatno koriste GSM mrežu za pozive u nacionalnom saobraćaju u trajanju od 60 minuta mesečno.

14.

Po Zakonu o zdravstvenoj zaštiti : hendikepirana i invalidna lica imaju pravo na zdravstvenu zaštitu koja obuhvata: preventivne, dijagnostičke, terapijske i rehabilitacione zdravstvene usluge u zdravstvenoj ustanovi, uključujući i prevoz u hitnim slučajevima i lekove, pomoćni materijal koji služi za primenu lekova i sanitetski materijal, kao i ortopedska pomagala prema medicinskim indikacijama.

takodje je predvidjeno i podsticanje aktivnosti humanitarnih organizacija, saveza i udruženja na poslovima od opšteg interesa u oblasti zdravstvene zaštite.

15. Po Zakonu o zdravstvenom osiguranju utvrdjena su prava:
a. obaveznim osiguranjem obuhvaćeno je pravo na proteze, ortopedska i druga pomagala, a bliži uslovi za ostvarivanje ovog prava utvrdjeni su Pravilnikom o indikacijama za protetička i ortotička sredstva i pomagala. U poglavlju OČNA POMAGALA za slepa lica utvrdjena su prava na očne proteze, beli štap, naočare sa tamnim staklima, Brajevu pisaću mašinu, reproduktor i Brajev sat, a slabovidim licima stakla u dioptrijama, lentikularna stakla u dioptrijama, bifokalna stakla, stakla sa prizma – folijom, plastična stakla u dioptrijama, kontaktna sočiva i naočare sa specijalnim sistemom sočiva (teleskopske naočare),
b. osiguranici imaju pravo na naknadu zarade ako su odsutni sa rada ili rade sa polovinom punog radnog vremena zbog neophodne posebne nege deteta s obzirom na stanje njegovog zdravlja , odnosno ako je dete teže hendikepirano.
c. naknadu za negu i pomoć po propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju.

PRAVA I OLAKŠICE SLEPIH LICA I DRUGIH INVALIDA KOJA SE OSTVARUJU U REPUBLICI SRBIJI NA LOKALNOM NIVOU

Posebnim odlukama organa lokalne samouprave i odlukama preduzeća slepim licima i drugim teškim invalidima utvrdjena su odredjena trajnija ili povremena prava . Skupština grada Beograda i jedan broj opština u Srbiji donele su odluke da slepi i drugi teški invalidi imaju sledeća prava i olakšice:

  1. Besplatan prevoz u gradskom saobraćaju (u državnom prevozu slepa lica i njihovi pratioci, a u privatnom samo SLEPA LICA); novina je da u Beogradu, počev od juna meseca 2004., ni pratioci slepih lica ne plaćaju prevoz u privatnom gradskom saobraćaju;
  2. oslobadjanje od plaćanja u visini od 50% za komunalne USLUGE (stanarina, grejanje, voda i drugo), - oslobodjeni su plaćanja gradske komunalne takse prilikom registracije automobila,
  3. oslobođeni su plaćanja naknade za parkiranja, a takodje imaju pravo da se, u slučaju potrebe, parkiraju na mestima koja nisu za to označena,
  5. Preko gerontoloških centara slepa lica i drugi teški invalidi imaju pravo na odredjene beneficirane usluge u zdravstvu i domaćinstvu,
  6. Pojedina velika preduzeća povremeno daju slepim licima i drugim teškim invalidima bez naknade svoje proizvode, kao što su hrana, ugalj i drugo.